Nagły ból zęba potrafi pojawić się w najmniej oczekiwanym momencie – w nocy, w weekend albo podczas wyjazdu. Najlepszym rozwiązaniem jest w takiej sytuacji konsultacja stomatologiczna, jednak zwykle trzeba na nią trochę poczekać. Co pomoże złagodzić ból zęba do czasu wizyty u dentysty?
Możliwe przyczyny nagłego bólu zęba
Ból zęba jest naturalną reakcją organizmu na uszkodzenie tkanek, stan zapalny lub rozwijającą się chorobę. Pełni on funkcję ostrzegawczą, informując, że w jamie ustnej dzieje się coś niepokojącego. Do najczęstszych przyczyn bólu zęba należą:
- próchnica – bakterie uszkadzają szkliwo i zębinę, prowadząc do odsłonięcia wrażliwych struktur,
- zapalenie miazgi – rozwija się zwykle jako powikłanie nieleczonej próchnicy,
- wyrzynanie zębów mądrości – wywołuje ucisk i stan zapalny dziąseł,
- ropień – nagromadzenie ropy przy korzeniu zęba powoduje rozpierający ból i obrzęk,
- zapalenie dziąseł – towarzyszą mu ból, krwawienie i opuchlizna[1].
Jak szybko złagodzić silny ból zęba?
Gdy nie mamy możliwości natychmiastowej wizyty u dentysty, doraźnie możemy zastosować lek przeciwbólowy i przeciwzapalny, zawierający np. deksketoprofen. Hamuje on aktywność enzymów cyklooksygenazy (COX), które odpowiadają za syntezę prostaglandyn. Związki te zwiększają wrażliwość receptorów bólowych oraz nasilają obrzęk i przekrwienie tkanek. Zahamowanie ich produkcji może prowadzić do:
- zmniejszenia odczuwania bólu,
- ograniczenia stanu zapalnego,
- redukcji opuchlizny.
Deksketoprofen jest stosowany w łagodzeniu bólu o nasileniu lekkim do umiarkowanego. Pierwsze efekty pojawiają się już po 30-60. minutach od zażycia preparatu i trwają przez ok. 8 godzin. Aby przyspieszyć początek działania, możemy przyjąć lek na pusty żołądek, co poprawia jego wchłanianie[2].
Domowe sposoby na ból zęba
Działanie leków przeciwbólowych możemy uzupełnić prostymi metodami domowymi. Należą do nich:
- zimne okłady – przykładanie chłodnego kompresu do policzka zmniejsza przepływ krwi w tkankach, co ogranicza obrzęk i łagodzi ból,
- odpoczynek – wysiłek fizyczny zwiększa ciśnienie krwi, co może nasilać pulsujący ból zęba,
- płukanie jamy ustnej – możemy zastosować napary ziołowe, np. z szałwii lub płyny odkażające na bazie chlorheksydyny dostępne w aptekach.
Gdy boli ząb, unikajmy twardych, gorących, zimnych czy bardzo kwaśnych produktów spożywczych, które mogłyby potęgować dolegliwości. Najlepiej wybierajmy jedzenie w miękkiej, płynnej formie, by nie podrażniać dodatkowo bolącego miejsca. Pamiętajmy też, że alkohol i papierosy nasilają stan zapalny i mogą pogarszać przebieg infekcji. Dlatego warto całkowicie odstawić używki do momentu wizyty u dentysty.
Silny ból zęba zawsze oznacza konieczność wizyty u dentysty. Domowe metody i leki przeciwbólowe mogą tymczasowo złagodzić dolegliwości, ale nie eliminują ich przyczyny. Nawet jeśli ból ustąpi, warto udać się do lekarza i ustalić jego przyczynę. Im dłużej będziemy zwlekać, tym większe ryzyko nawrotu objawów ze zdwojoną siłą oraz rozwoju powikłań spowodowanych brakiem leczenia.
[1] Tuszyński, P. K. (Red.)., Ból z perspektywy farmaceuty, Wydawnictwo Farmaceutyczne, Kraków 2019.
[2] Woroń, J. (2020). Dlaczego w bólu ostrym należy rozważyć zastosowanie deksketoprofenu? Forum Medycyny Rodzinnej, 14(2): 51-56.
